Imm. 8b: Akileraartarnermi malittarisassat nutaat kingunerisassaallu

Assigiimmik akeqartitsinermik aaqqissuuseqqinnermik akileraartarnerullu allanngortiternissaanik Naalakkersuisut pilersaarutaat 2004-mut Aningaasaqarnikkut Ingerlatsineq pillugu Naalakkersuisut nalunaarutaaanni allaaserisaqarput, eqikkaanerlu Tusagassiivik nr. 2-mi, marsi 2004, AG-mi 16. marsi 2004-mi ikisami saqummiunneqarluni.

Aningaasaqarnikkut Ingerlatsineq pillugu nalunaarut oqallisissiatut, Inatsisartut upernaakkut ataatsimiinneranni oqalliserineqartussatut, eqqarsaatigineqarpoq. Upernaakkut ataatsimiinnermi oqallinneq, Inatsisartut ukiakkut ataatsimiinneranni aalajangiivigineqartussatut Naalakkersuisut ilimasuutigisaannik, allannguutissanik siunnersuutissat qanorpiaq innissaannut tikkuussisuusussaavoq. Inatsisartulli aningaasarsianit akileraarutit pillugit Inatsisartut inatsisaat naapertorlugu, akileraarutissanut ilanngaat 2005-imullu kommuninut ataatsimut akileraarut 2004-mi upernaakkut ataatsimiinnermili Inatsisartut aalajangiivigereertussaavaat.

Assigiimmik akeqartitsinermut aaqqissuusseqqinnissamik siunnersuutip kingunerissavaa innaallaagissamut, imermut kiassarnermullu illoqarfinni/nunaqarfinni ataasiakkaani akit, innaallagissiornerup, imeqartitsinerup kiassarnerullu sumiiffinni ataasiakkaani qanoq akeqarnerannik, sunnerneqarsimalernerat.

Assigiimmik akeqartitsinerup allanngortinnerani siunertaavoq innaallagissamut, imermut kiassarnermullu nunap ataatsimut aningaasartuutaasa annikillisinneqarnissaat, atuinerup, innaallagissap, erngup kiassarnerullu akikinnerpaamik pilersinneqarfigisinnaasaani annertunerpaamik pineratigut. Taamaattumik piffissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu naatsorsuutigineqarpoq assigiimmik akeqartitsinerup qimanneqarnerata kingunerissagaa assersuutigalugu aalisakkerinermut siunissami aningaasaliissuteqartarnerit illoqarfinni innaallagissiornermut imeqarnermut kiassarnermullu akikinnerpaaffiusuni, soorlu Nuummi Sisimiiunilu, pisassasut.

Illoqarfinni nunaqarfinnilu akit qaffaffigisaanni akit qaffariarnerisa ilaqutariinnut sakkortuallaamik eqquinnginnissaa anguniarlugu Naalakkersuisut siunnersuutigaat taarsissutissamik aamma/imaluunniit ikaarsaariarnermi aaqqissuussinermik pilersitsineqassasoq. Naalakkersuisut taarsisissutisinissamut periutsimik imaluunniit ikaarsaariarnermi aaqqissuussinermik aalajangersimasumik aalajangiussisimanngillat, apeqqutilli inatsisartut upernaakkut ataatsimiinneranni oqallisigineqarnissaa kissaatigalugu.

Innaallagissamut, imermut kiassarnermullu assigiimmik akeqartitsinerup qimanneqarneranut peqatigitillugu akileraartarnerup isertitanik innuttaasuni pisuunerpaaniit pissakinnerusunut nuussiviusussamik aaqissuuteqqinneqarnissaanik naalakkersuisut siunnersuuteqarput. Sumiiffinni akit qaffannerannit eqqorneqartussani ilaqutariit amerlasuut annertuallaanngitsunik isertitaqartuummata, akileraartarnerup allanngortinneqarnerata / assigiimmik akeqartitsinerup iluarsaateqqinneqarnerata kingunerissavaa, ilaqutariit amerlasuut innaallagissap, erngup kissarnerullu akitsorneranik eqqorneqartussat, akileraarutit akilereerneranni aningaasanik amerlanerusunik sinneruttoqarneranik misigisaqarnissaat.

Akileraartarnerup allanngortinneqarnerata kommuninut aningaasaqarnikkut kingunerisassai

Akileraartarnerup allanngortinneqarnera akileraartarnermi ilanngaatissat ataatsimut isigalugit ukiumut 10.000 kr.-inik qaffanneqarnerannik aammalu kommuninut ataatsimut akileraarutip 2 procentpointimik qaffanneqarneranik imaqarpoq. Taamatut allanngorti tsinerup kommuninut aningaasatigut kingunerisassai Akileraartarnermut Pisortaqarfimmit naatsorsorneqarsimapput. Allannguuteqarnerup ataatsimut isiginninnermi kingunerissavaa kommunit 5 mio. kr.-nit missigissaannik isertitaqarnissaat. Kingunerisassalli kommunimit kommunimut assigiinngissuteqarput. Taamaammat kommunit ataasiakkaat isertitatigut appariaateqartitsissapput, annertunerpaamik Aasianni, tassani kommunip isertitai 273.000 kr.-inik appariaateqassallutik.

Ilanngaatit qaffanneqarneratigut kommunit isertitamikkut annikitsuinnarmik allannguuteqartitsinissaannut peqqutaasoq tassaavoq kommuninut ataatsimut akileraarutitigut kommunit taarsiivigineqartussaanerat. Ilanngaasersuinermut malittarisassat nutaat akuerineqassappata kommuninullu ataatsimut akileraarut 2 procentpointimik qaffanneqarpat, akileraarutitigut isertitat nuna tamakkerlugu isigalugu 99 mio. kr-it missigisaanik qaffariassapput. Taakkulu 99 mio. kr.-nit kommuninut inoqqortussuseq najoqqutaralugu agguaanneqassaput, tamatumani assersuutigalugu Nanortalik innuttaasunit katillugit 56.506-iusunit 2.449-nik inoqartoq (2.449/56.506*99 mio. kr.) 4.290.000 kr.-inik amerlanerussuteqartunik kommuninut ataatsimut akileraarutinit isertitaqassaaq.

Akileraartarnermi ilanngaataasartut qaffanneqarnerata kingunerisaanik innuttaasut akileraarutitigut katillugit 35-40 mio. kr.-inik oqilisaavigineqassapput, innuttaasut nunap karsianut akileraarutaat appariaateqassammata.

Kangerlussuarmi nunaqarfiit pillugit ataatsimeersuarnermi Akileraartarnermut Qullersaqarfiup naatsorsuusiai oqalliserineqangaatsiarput. Nalornineq kommuninut ataatsimut akileraarutit qanoq naatsorsorneqartarnerannik agguaanneqartarnerannillu kommunini paatsoornermik tunngaveqarpoq.

Qaanaap Kommuniata saqqummiussaani kommuninut ataatsimut akileraarutinit, Qaanaap Kommuniani kommuninut ataatsimut akileraarutinut kommunimit akilersinneqartussat amerlaqataannik, kommunip pisarnissaa kukkunikkut naatsorsuutigineqarsimavoq. Taamatut aallaaveqarneq kukkuneruvoq, kommunit Qaanaatulli aningaasakinnerusut kommuninut ataatsimut akileraarutinit, iluarsaassinermut akiliutiminnit amerlaneroqisunit, pissarsisarput.

Assigiimmik akeqartitsinerup allannguuteqartinneqarnerata kommuninut aningaasaqarnikkut kingunerisai

Kommunit innaallagissamut, imermut kiassarnermullu kommunip ingerlataanut atatillugu, soorlu atuarfimmut aningaasartuuteqartarput. KANUKOKA-p naatsorsuutigaa kommunit innaallagissamut, imermut kiassaanermullu aningaasartuutiminnik annertuseriaateqartitsinermik nalaanneqartussaasut, taamatut aningaasartuuteqarnerminnut a-taatsimmoortumik tapiissutit qaffaaffigineqarnerisigut taarsiivigineqassasut, kommunillu innaallagissamut, imermut kiassaanermullu aningaasartuutinut sipaagaqartut annikinnerusumik ataatsimut tapiissutinik annikinnerusumik pillutik.

Kommunillu aamma isumaginninnermi sullitat amerlasuut innaallagissamut, imermut kiassarnermullu akiliuttarpaat, tamatumanilu aamma KANUKOKA-p naatsorsuutigaa ataatsimut tapiissutit aqqutigalugit nalimmassaaneqassasoq kommunit isumaginninnermi sullitanut annertunerusumik annikinnerusumilluunniit aningaasartuuteqalernerat aallaavigalugu.

Assigiimmik akeqartitsinermik iluarsaasseqqinnerup ataatsimut kingunerisinnaasai Inatsisartut upernaamut ataatsimiinnerminni oqallisereerneranni aatsaat naatsorsorneqarsinnaassapput. Inatsisartut assigiimmik akeqartitsinermik aaqqissuussineq oqallisigereerpassuk.

Assersuutitut isummat tunngaviusut makkua Inatsisartuni oqalliserineqassapput:
1. Innaallagissamut, imermut kiassarnermullu akit qanoq annertutigisumik qanorlu sukkatigisumik pilersinnerinut aningaasartuutinut naleqqussarneqassappat?
2. Atuisut akit qaffannerinut qanoq qanorlu annertutigisumik taarsiivigineqassappat?
3. Innaallagissamut, imermut kiassarnermullu akit qaffasinnerpaaffissalerlugit killiliivigineqassappat?
4. Kommunimi akit assigiissappat imaluunniit illoqarfimmi nunaqarfiinilu akit assigiinngitsuussappat?
5. Atuisut sutigut pilersorneqarnerup isumannaatsuunissaa namminneq sunniuteqarfigisinnaassaneraat tamatumuunakkulu akit, taamatullu sunniuneqarsinnaaneq Namminersornerullutik Oqartussanit kommuninilluunniit aqunneqassava?
6. Aalisakkanik tunisassiornermut akigitinneqartoq sanaanut nutaanuinnaq imaluunniit aamma tunisassiorfinnut pioreersunut atorunnaarsinneqassava?

Eqikkaaneq

Akileraartarnermi ilanngaatit qaffanneqarnerisa aammalu peqatigitillugu kommuninut ataatsimut akileraarutip qaffannerata aningaasatigut kingunerisassaat siusinnerusukkut nassuiaanneqareerput. Landskarsip kommunilu ataasiakkaat isertitaasa allannguutaat naatsorsorneqareerput taamatullu tabelliliortoqarluni inoqutigiit ataasiakkaat, akileraartarnerup aaqqissuussivigeqqinneqarnissaa akuersissutigineqassappat, akileraarutinut akiliisarnermik qanoq annertutigisumik allannguuteqarnissaanik takusaqarfigisinnaasaannik.

Assigiimmik akeqartitsinerup allanngortinneqarnerata aningaasaqarnermut sunniutissai suli naatsorsorneqarsinnaanngillat. Kommuninut inoqutigiinnullu ataasiakkaanut kingunerisassaat taarsiissuteqarnissamut periutsimik qanoq ittumik toqqaanissaq ikaarsaariarnermilu aaqqiissutit apeqqutaassapput.

Naalakkersuisut aningaasaqarnikkut ingerlatsineq pillugu nalunaarutaanni akileraartarnerup assigiimmillu akeqartitsinerup aaqqissuuteqqinneqarnerata kingunerisaannik inoqutigiikkuutaat 13-it assigiinngitsunik aningaasaqarnikkut atugaqartut assersuutigalugit aningaasanik atorsinnaasaat naatsorsorneqarsimapput. Assersuusiani marluusuni, innaallagissamut, imermut kiassarnermullu akiliutit qaffasinnerpaaffissalerlugit aaqqiinermi aammalu assersuutip aappaanni innaallagissamut, imermut kiassarnermullu akiliutit qaffasinnerpaaffilernagit aaqqiinermi sunniutit naatsorsorneqarsimapput.

KANUKOKA-llu aamma naatsorsuutigaa Naalakkersuisut ataatsimoortumik tapiissutit naleqqussarneratigut kommuninut ataasiakkaanut aningaasatigut annertuumik sunniutaasussat nalimmassaavigissagaat.

Assigiimmik akeqartitsinerup aaqqissuussivigineqarnerata kingunerisassai naatsorsorneqassappata KANUKOKA isumaqarpoq kommuninut sunniutissat tamakkiisumik naatsorsorsinnaanissaat ajornassasoq. Ilaatigut taamatut naatsorsuiniarneq ajornaku-soortorujussuusussaallunilu piffissamik annertuumik atuiffiusussaavoq, aammalu assersuutigalugu Nukissiorfinnit Kalaallillu Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfimmit, KANUKOKA-p toqqaannartumik attaveqarfiginissaanit, paasissutissanik peqarnissamik piumasaqarfiusussaalluni.