|
Siulittaasup nalunaarutaa Naalakkersuisut siulittaasuat, naalakkersuisuni ilaasortat, aallartitat, naalagaafffiup sinniisaa, borgmesterit qaaqqusallu. KANUKOKA-p siulersuisuiniit nuannaarutigaarput kattuffiup ataatsimeersuarneranut taama amerlatigisut soqutiginnillutik najuukkusumammata. Ukioq manna kommunalbestyrelsinut qinersiviuvoq, mannalu iluatsillugu kommunalbestyrelsinut qinigaasut tamaasa pilluaqqorusuppakka – minnerunngitsumillu borgmesterit nutaat aammalu aallartitat nutaat qinersivimmi uani kattuffimmi oqartussaasutut qullersaasussat sulilluarnissaannik kissaappakka. Piffissap qinigaaffiusup nutaap aallartinnera aamma kattuffiup allattoqarfiani malugilluareerparput soorlu kommunalbestyrelsit nunaqarfinnilu aqutsisut inissitsitertarnerannut tunngasutigut inatsisit pillugit saaffiginnittorpassuaqarneratigut aammalu "politikerinik pikkorissartitsinernik" taaneqartartunik neqeroorutitta soqutigineqarluarneratigut. Pikkorissarnerni kattuffiup neqeroorutigisaani taakkunani qitiutillugit sammineqartut ilagaat qinikkat suut susassarineraat atorfillillu suut susassarineraat – uppernarsiuartarparpullumi tamakku erseqqissassallugit oqaluuserissallugillu aamma pingaaruteqartorujussuusut. Pisarnitsitut siulersuisuniit allakkatigut nalunaarusiarput aallartitanut tamanut nassiunneqareersoq innersuussutigalugu una oqaasiinnartigut nalunaarusiaq ilanngullugu aallartitaniit sulianik ingerlanneqartunik nalilersuinissaannut tunngavissatut tigoqqussavarput. · Upernaaq inatsisartut ataatsimiinnerminni aalajangerpaat akileraartarnermut suliaq maannamut kommunini ingerlanneqartoq Aaqqissuussaanermut Isumalioqatigiissitap suliaata naammassinissaa utaqqeqqaarnagu piaartumik qitiusumit ingerlanneqalernissaa naalakkersuisuniit piareersarneqassasoq. Tamanna pillugu kommunit suli tusarniaavigineqarsimanngillat – taamaaliornerlu kommunit avaqqutiinnarlugit iliorniarnertut assut isorisarialittut kommuneqarfiit kattuffiata siulersuisuisa nalilerpaat.. Taamaattumillu siulersuisuniit naleqquttuutipparput aningaasaqarnermut naalakkersuisoq Josef Motzfeldt aallartitanut nassuiaateqarnissaanik qinnuigissallugu. Ullumilu taamaaliussamaarpoq. · Soorlu aamma oqaluuserisassat allattorsimaffianni takuneqarsinnaasoq, innarluutillit isumagineqarnerat pillugu kommunit marlussuit kattuffiullu siulersuisui oqaluuserisassanngortitsisimapput. Apeqqut taanna piffissami qaangiuttumi qassiiliuutaanerpaanut ilaavoq, tamanullu naammaginartumik aaqqiissuteqartoqarnissaa tamatta soqutigaarput kissaatigalugulu. Taamaattumik naalakkersuisunut ilaasortap suliassaqarfimmi tamatumani oqartussaasup Tommy Marøp maani najuunnera nuannaarutigaarput, ullumilu nassuiaateqarnissaa qilanaarutigalutigu. Tamanna erniinnaq uterfigeqqilaassavara. · Kommuninut ataatsimoortumik tapiissutit pillugit isumaqatigiinniarnerit naammasseqqammerput. Ilinniartitaanerup tungaatigut malunnaatilimmik suliniuteqaqqinnissamut peqataajumalluta neriorsuisimanerput ataatsimoortumik tapiissutit pillugit ukioq manna isumaqatigiinniarnernut sunniuteqarpoq. Qularutissaanngilaq tamanna siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu tamatta – tassa Namminersornerullutik Oqartussat kommunillu – annertuumik iluaqutigisinnaajumaaripput. Aammali pingaartissimavarput akileeqataassutissatta siunissaq qaninnerusoq eqqarsaatigalugu iluaqutaanissaat, tassa innuttaasut isumaginninnikkut aningaasalersugaagaluartut ilinniagaqarnersiuteqalernerisigut. Taamaattumik ilinniartitaanerup tungaatigut annerusumik suliniuteqarnissamut aningaasaleeqataassutissavut kinguartinneqarput, tassa neriorsuutigisimasatta 25 mio. kr.-it affaannaat 2006-imi akilissagatsigit, imaappoq tapiissutit tamakkiisumik aatsaat 2009-imi tunniunneqassammata, 2008-miunngitsoq. Ilinniartitaanermut aningaasaliissutissat tulleriiaarneqarneranni kommunit kissaatigisaat eqqarsaatigiumallugit Naalakkersuisut neriorsuipput. Isumaqatigiinniarnernilu erseqqissarsimavarput meeqqanik inuusuttuaqqanillu isumaginninnermi sulisut ilinniartitaanissaat pikkorissarneqartarnissaallu pingaartilluinnaripput. Isumaqatigiinniarnerni sammisat pingaartut aamma ilagisimavaat sanaartorfissanik piareersaanermut tunngatillugu aningaasaliinissamik kommunit Namminersornerullutik Oqartussanut piumasaqaataat. Isumaqatigiissutigivarput 2006-imiit ukiumut millioninik marlunnik kisitsisitalinnik sanaartorfissanik piareersaanernut tunngasunut tamanut Nukissiorfitsigoortumik aningaasaliisoqartassasoq. Taamatuttaaq sanaartorfissanik piareersaasarneq pillugu inatsisitaassaq 2006-imi upernaakkut inatsisartut ataatsimiinneranni saqqummiunneqassaaq. Ataatsimut oqaatigissagaanni ataatsimoortumik tapiissutit pillugit isumaqatigiissut aningaasatigut sukangasumik isumaqatigiissutaavoq, imarisamigut inuiaqatigiinnut tamanut iluaqutaaniartussaq. Pingaartumik qilanaarivarput inuusuttutsiarsuit suliffeqaratik naparliinnalersut ukiuni aggersuni pikkorissarlutik ilinniaqqilernissaat. · Innarluutillit isumagineqarnerannut tunngasut uterfigeqqilaassagukkit paasitinneqarpunga 2002-mi Kalaallit Nunaanni innarluutillit 735-iusimasut. 2005-imi amerlisimapput 825-nngorlutik. Piffissami tassani Namminersornerullutik Oqartussat aningaasaliissutitik ukiumut procentip ataatsip affaa missiliuinnarlugu qaffattarsimammatigik nalunaaqquttap-akunneri innarluutilinnut tapersersuisunut aningaasaliissutaasartut agguaqatigiissillugu 20 procentinit amerlanerusunik ikileriarsimapput. Innarluutillit isumagineqarneranni kiffartuussinerup qanoq qaffasitsiginissaa kommunit aalajangerneq ajorpaat, taamaattumillu kiffartuussineq millisinneqaqqullugu nalunaarfigineqartanngikkutta akunnattoortussaavugut – tassa Namminersornerullutik Oqartussanut akiliussisussaagatta kingorna matussuserneqanngitsoortussanik. Namminersornerullutik Oqartussat tungaanniit ukiuni arlaqalersuni oqartoqartarpoq kommunit tapersersorteqarnermut nalunaaqquttap-akunnerinut amerliartuinnartunut aningaasaliissuteqartartut angerlarsimaffimmi ikiorteqarnermut sipaarniarlutik. Tamanna eqqunngilaq. Eqqortoq unaavoq innarluutillit aningaasaaliissutit taakkuusut atorlugit isumagisassat amerliartortillugit kiffartuussineq annikilliartortoq. Tamanna pillugu Namminersornerullutik Oqartussat paasitinniartussaavavut aningaasat pisassarisavut matussuserneqarniassammata. · Tusarliunneqartareersutuut meeqqat inuusuttuaqqallu sumiginnagaallutik erloqisut ajoraluaqisumik amerliartorput. Inuit misigissusillit ajornartorsiutaannik oorinngorlugit naatsorsuiuarneq nuannarisarinngikkaluarpara. Taamaattorli aningaasat atorneqartut qanoq amerlatiginerat suliassaqarfiit qanoq annertutiginerannut takussutissiisinnaasarmat oqaatigissavara 2004-mi suliassaqarfimmut tamatumunnga kommuninit 97 mio. kr.-it atorneqarsimammata, tassa missingersuusianit 16 mio. kr.-inik amerlanerit. Taamaattorli suliniutit taama aningaasatigut nalillit annikigisassaanngikkaluartut nassuerutigisariaqarparput suliniutivut pitsaanerusariaqarmata. Ukiut pingasut missiliorlugit matuma siorna taamani isumaginninnermut naalakkersuisuusoq atsioqatigiilluta kommunit kajumissaarpavut meeqqanut inuusuttuaqqanullu politikkissaminnik aalajangersaaqqullugit – taamatut politikkeqarnissaq avataanillu qanoq isigineqarnissaq piinnarnagit, kisianni ataqatigiissumik angusaqarfiulluartumillu suliniarnissamut najoqqutassaqarnissaq pillugu. Maannamulli kommunit tallimaannaat kajumissaarut tamanna malissimavaat, matumuunalu kajumissaarut tamanna nangeqqikkusuppara. Qularutiginngivippara meeqqat inuusuttuaqqallu pillugit politikkissamik aalajangersaanikkut suliniutit atuuttut suliniutaajumaartussallu nutaat ajunnginnerusumik periarfissinneqassagaluartut. Kommunit tungaanniit kissaatigineqarnerujartorpoq siusissukkut iliuuseqartarnissaq, taamaalillutik angerlarsimaffiup avataanut inissiisariaqartarnerit ikilisinneqarsinnaaniassammata. Tamatuma peqatigisaanik kommunit ilaanni inuusuttuarannguit inissiffissaaleqissunneqartorujussuupput, tassa Namminersornerullutik Oqartussat ulloq unnuarlu paaqqinniffiutaanni tigujumaneqanngimmata meeqqanut allanut angerlarsimaffimmiittunut ajoqutaanissaat annilaangagalugu. Meeqqat angisuut tamakku atornerluinermik ajornartorsiuteqarput ileqqoqarpullu inunnut allanut annilaanganartumik akuleruffigerusunnanngitsumillu. Kommune angerlarsimaffiusoq nukippassuit atorlugit aaqqiiniuteqartaraluartoq ilaannikkut Danmarkimi paaqqinnittarfimmik inissiiffissarsiornissaq pisariaqalertarpoq, tassa nunatsinni ulloq unnuarlu paaqqinnittarfiit tigusiumanngimmata. Ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmi sulisut ilinniarsimasut meeqqat inuusuttuaqqallu taakku tigujumanngippatigit taava kia tigorusussavai? Namminersornerullutik Oqartussat kommunit kajumissaarpaat meeqqat inuusuttuaqqallu isumagineqarnissaat pillugu misiligutaasunik aaqqissuusseqqullugit. Kommunit arlallit ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmik ornittakkamilluunniit pilersitsinissamut soqutiginnikkaluarput, akissaqaratilli. Namminersornerullutik Oqartussat tapiissuteqartanngillat, taamaalillunilu ajornartorsiut "ingerlateqqeqattaarneqalersarpoq", tassani pineqarmata meeqqanut inuusuttuaqqanullu inissiiffissat Namminersornerullutik Oqartussat ulloq unnuarlu paaqqinnittarfiutaasa tigusisinnaannginneratigut imaluunniit tiguserusunnginneratigut amigaataalersut. Angerlarsimaffiup avataanut meeqqanik inuusuttuaqqanillu inissiisarneq immini ajornartorsiutit sorlaannik iluarsiissutaanavianngilaq. Suliniutit meeqqat peroriartorneranni siusissukkut aallartitassaapput, ilaqutariillu ataatsimut isigalugit suliniuteqarfigisassaapput. Ilaqutariinnermut Pisortaqarfik KANUKOKA-lu isumaqatigiissimapput tamakku pillugit naapeqatigiinniarlutik, ajornartorsiutit piffissaagallartillugu iliuuseqarfigineqartarnissaat pillugu siunnersuusioqatigiikkumallutik. Meeqqat inuusuttuaqqallu iluamik isumagineqarnissaat najukkani ataasiakkaani ulluinnarni politikkikkut ilungersuussassat ullumikkut annersaraat. Meeqqanik sumiginnaanerup taama malunnartiginera inooqataaffigisinnaanngilarput. Siulittaasutut allakkatigut nalunaarutinni oqaatigaara ilaqutariit nukittorsarneqarnissaat qitiulluinnartumik inissisimasoq. Ullumikkummi Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiinnut inuiaqatigiinnillu imminnut napatittunik pilersitsinissamik takorluukkatsinnut pingaarutilerujussuuvoq ilaqutariit ataasiakkaarlutik nakuullutik pissutsillu ajunngippata ajorpataluunniit imminnut isumagalutik ingerlasinnaanissaat. Taamaattumik kommunit kattuffiatalu meeqqat inuusuttullu pillugit politikki ataqatigiissuunersoq ilaqutariinnullu sammisillugu ingerlanneqarnersoq immikkut alaatsinaaqqissaartariaqarpaat. Taamatut oqaaseqarlunga kommuneqarfiit kattuffiannut aallartitat ataatsimiinnerata neriulluarnartumik, nuannersumik, kajumissaataalluartumik angusaqarfiulluartumillu oqalliffiunissaa kissaatigaara. Qujanaq. |
