"Sumiiffinni oqartussaaqataaneq aaqqissuusseqqinnissami kommunerujussuarni sisamani pitsaanerusunik atugaqalissanerluni?" 2007-mi januaariugaa KANUKOKA-mit oqallisissiami apeqqut pingaarneq taamaappoq. Tamannalu nangiinnarlugu ima aperisoqarpoq: "Kattus­suinik­kut allaffissornerup pisariillisarneqarlunilu uumarinarnerulersinniarneqarnera qanimullu oqartussaaqataanerup ineriartortinniarneqarnera ataatsimoortinneqarsinnaappat?"

Oqallisissiaagaluaq ukiup ingerlanerani marlussoriarluni assigiinngitsutigut malittareqqinneqaraluarluni taamani iluamik maluginiarneqanngitsoorpoq. Aammami 2009-mi januaarip aallaqqaa­taani kommunit kattunnissaata tungaanut sumiiffinni oqartussaaqataaneq pillugu annerusumik oqal­littoqanngilaq. Kommunit kattunnerisigut allaffissornikkut ingerlatsinikkullu aaqqinnia­gas­sarpassuit pinermik tamanna iluamik oqaluuserineqanngitsoorpoq.

Ullumi kommunit kattunnerannit ukiut pingasut qaangiunneranni piffissanngorpoq tamanna oqallisigeqqissallugu.

Oqaatigisinnaavarput sumiiffinni oqartussaaqataaneq ataatsimut isigalugu kommunerujussuarni nutaani isumamineerluni pitsaanerusunik atugaqalersimanngitsoq. Pitsaanerusunik atugaqalis­sap­pat tamanna ilaatigut inuit namminneq kissaateqarneratigut ilaatigullu kom­munalbestyrelsit ataanni erseqqissunik sinaakkutassiornikkut aaqqis­suus­siffigisariaqarpoq. Tamannalu suli pin­ngilaq.

Aaqqissuussaanermut Isumalioqatigiissitat sulinerata nalaanili takorloorneqarsinnaasimavoq kom­munit kattunnerisigut sumiiffinni oqartussaaqataaneq amigaateqarfiulerumaartoq.

Isumalioqatigiissitat oqaluuserisimavaat "atuisut siulersuisuinik" assigiinngitsunik sammi­saqar­tunik pilersitsisoqarsinnaasoq. Kingusinnerusukkut "sumiiffinni siunnersuiso­qatigiinnik" taallu­git oqaluuserineqartaleraluarput, tassa sumiiffinni ataasiakkaani tamani sulissutissanik saqqummiussuisartussatut kommunalbestyrelsillu suleqatissaattut. Aaqqissuussaanermik iluarsaaqqin­nis­samut inatsisissat suliarineqartussanngormata tamanna Inatsisartunut saqqummiunneqarami ta­per­ser­sorneqarpianngilaq. Inatsisartulli aaqqissuussineq alla isumaqatigiissutigisinnaasimavaat, tassa kommunitoqqanit 18-iusunit tamanit kommunalbestyrelsini nutaani ilaasortaatita­qarto­qar­nissaa qulakkeerniarlugu kommunalbestyrelsini inissat ilaat "sumiiffiit sinniisuinut" inniminner­neqassasut - kisianni piffissamut kommunalbestyrelsit nutaat qinigaaffiannut siullermuinnaq atuuttussamik.

Qujanarporli nunaqarfinni aqutsisut atuummata. KANUKOKA-millu ukiortaami oqaaseqaat man­­na iluatsillugu oqallissaarutiginiarparput nunaqarfinni aqutsisoqarnerup qanimut oqartussaa­qataanikkut tunngavia nunami tamarmi atorneqalersinnaannginnersoq - siunissaq ungasinne­ru­soq eqqarsaatigalugu aaqqiissutitut illoqarfinni (immaqalu aamma illoqarfiit annerpaat immik­koortuini) sumiiffinni siunnersuisoqatigiinnik pilersitsiortornikkut, nunaqarfinni aqutsisut ul­lu­mikkut atuuttut oqartussaaffiinut assingusunik oqartussaaffilinnik.

Taamaaliornikkut qanimut oqartussaaqataanermut periarfissat nunamut tamarmut assigiissarne­qassagaluarput. Taavalu oqaluuserineqarsinnaavoq aaqqissuussinermut ataasiusumut taaguutit assigiinngitsut marluussanersut, imaluunniit ataatsimiittartoqatigiit taakku illoqarfinni nunaqar­finnilu sumiluunniit atuukkaluarpata ataatsimik taaguuteqartinneqassanersut.

Kommunit nutaat unamminiarnartunik suliassaqarfioqaat. Kommunalbestyrelsillu sisamaasut naammassisarpassuaqareerput.

Sulili annertuunik unamminiagassaqarpoq. Kommunit akornanni aningaasaqarniarnikkut naligiinnginne­rujussuaq taamalu atugarissaarnikkut nikingallavaarneq naleqqutinngilaq, oqallisaavorlu qanoq naligiinnerusumik agguaqatigiittoqarsinnaanersoq. Tamannali ajornartorsiutaavoq kommunit kisimiillutik tamakkiisumik aaqqissinnaanngisaat.

Taamaattumik pingaaruteqarpoq Naalakkersuisut innuttaasunut sullissinermi naligiinnerusumik ingerlatsinissamut periusissiornissaat, tamatuma peqatigisaanik kommunit namminneerlutik ani­ngaasarsiornikkut soqutigisaminnik siuarsaanissamut kajumissaatissaannik arsaanngik­kaluar­lu­git. Tassami innuttaasut naligiinnerusumik sullinneqarnissaat kommunit namminneq oqartussaaf­fikinnerulernerannik kinguneqartariaqanngilaq.

Kommunitigoortumik aqutsineq qanimut oqartussaaqataanermik tunngaveqartoq demokratii tunngavigalugu aaqqissuussinermi inuuffigisatsinni eriagisassaavoq ineriartortinniartuagas­saal­lunilu. Taamaattumik aamma sumiiffinni oqartussaaqataaneq kommunit kattunnerisa kingorna­tigut nukittorsagassaavoq. Kajumissaarivungalu inuit naapittarfiini assigiinngitsuni tamanna oqallisigineqaqqullugu: Suliffinni, atuarfinni ilinniarfinnilu, sulisartut peqatigiiffiini minnerun­ngitsumillu partiit immikkoortortaanni.

Ukiortaami pilluaritsi!

Martha Abelsen
KANUKOKA-p siulittaasua