|
Nalunaarasuartaatitigut attaveqarnermut kommunit sunik naatsorsuutigisaqarpat imaluunniit kissaateqarpat? Nalunaarasuartaateqarneq 1972-imi Kalaallit Nunaanni kommuneqarfiit kattuffeqalermatali maannamut malunnartorujussuarmik ineriartorsimavoq. Taamani illoqarfiit akornanni telefonikkut attaveqaasersuineq aallartilluarsimanngilarluunniit, taamalu nunarsuarmi qeqertat annersaanni nunap immikkoortuisa akornanni attaveqaatit sukkanerpaat tassaasimallutik telegrammit allakkasuartaatitigut makkulaarpaluttutigut nassiussat. Ullumikkulli e-maileqalermat, angallattakkanik telefoneqalermat internetikkullu nittartagaqalermat periarfissat killeqanngiusartut atuutilersimapput, atortoqaraanni aningaasassaqaraannilu. Taamaattumik attaveqaateqarnikkut periarfissat nutaat tamakku kommunit siunissaannik takorluuigaangama ilaatinngitsoorsinnaaneq ajorpakka. Kommunit tassaapput demokratiip immikkoortuisa siullersaat, pilersinneqarsimappullu nunaqqatigiit sullinneqarnissaat pisuussutaasalu iluamik ingerlanneqarnissaat pillugit. Ukiut marlussuit matuma siornatigut KANUKOKA-mut siulittaasunngorama oqaaseqarpunga qarasaasiatigut attaveqaatitigullu periarfissat nutaat innuttaasut oqartussaaqataanerannut kiffaassasut aammalu kommunit suleqatigiinnerulernissaannik taamatullu kommunit Namminersornerullutillu Oqartussat suleqatigiinnerulernissaannik kissaateqarnermut ikorfersuissasut. Taamatut oqarninni imaanngilaq nunatsinni nalunaarasuartaateqarfiup sulisuisalu pikkorissut nunatsinni attaveqaasersuillutik suliarujussuat sianiginngitsuusaariga. Kisiannili taamatut oqaaseqarninni kajumissaarivunga teknikkikkut ineriartornerup periarfissarititaasa nutaat pitsaanerusumik iluaqutiginiarneqartarnissaannut. Oqartoqarsimavoq: "Paasissutissanik qalaarpugut, iluamilli ilisimasaqanngilagut". Taamatuttaaq attaveqaateqarnikkut atortorissaarussuarnik qalaalersinnaavugut, iluamilli siunertalimmik atornagit - imaappoq atortorissaarutitsiarsuit najukkani innuttaasut oqartussaaqataaneratigut aqutsinermut pisortatigoortumillu ingerlatsinermut iluaqutissanut tamakkiisumik atornagit. · Soorlu nalunaarasuartaateqarnikkut periarfissat nutaat kommunini sulisut ungasianniit ilinniartitaaqqinnissaannut atorsinnaasariaqarpavut. · Nalunaarasuartaateqarnikkut periarfissat nutaat kommunit sipaaruteqarniarnerannut atorsinnaasariaqarpavut, soorlu aallanngikkaluarluni tele atorlugu ataatsimiinnertigut, aammalu pisortaqarfiit assigiinngitsut suleqatigiinnerannut, taamaalilluni marloriaammik suliaqartoqarnissaa pinngitsoortinniarlugu. Siunissamut kissaatigisaq tamanna siuarsarniarlugu kommunit kissaatigaat akeqartitsinikkut inatsiseqarnikkullu aaqqissuussinerit allannguuteqartinneqassasut: · Siunissami pisortatigut ingerlatsiviit tamarmik suleqatigiissinnaaqqullugit attaveqaateqarnikkut atortut pisariaqartut pilersinneqartariaqarput - pisortat qarasaasiaqarnikkut ataatsimoortumik aaqqissuussinissaanni qitiusumik imaluunniit siamasissumik serverilersornissaq apeqqutaatinnagu.
· Inatsisit iluarsineqartariaqarput suleqatigiinnerit inuiaqatigiinnut attaveqaateqarnermut aningaasartuutikillisaataasut paatsuugassaanngitsumik ajornartitaajunnaarniassammata. Soorlu kommunit internetikkut attaveqaammik ataatsimoorussisinnaasariaqarput, taamaalillutik atortuutinut aammalu internetikkut attaveqaatit aserfallatsaalinerannut inuiaqatigiit aningaasartuutigisartagaat sipaaruteqarfiuniassammata. Nunani allani tamani neqeroorutigineqartarpoq anginngitsumik aalajangersimasumik akiliiginnarluni qanorsuaq internetimik atuisinnaaneq. Taamatuttaaq Kalaallit Nunaanni innuttaasut inuussutissarsiornermillu ingerlatsiviit neqeroorfigineqartariaqaraluarput aningaasatigut missingersuusiornerminni naatsorsuutigereersinnaasaminnik akilimmik attaveqaatinik atuisinnaasut. Isumaqarpunga nammineq ornigulluni qanimut oqaloqatiginninnissaq pisariaqartinneqartuarumaartoq innuttaasunik sullissineq aammalu pisortaqarfiit akornanni suleqatigiinneq qarasaasiatiguulissagaluarpalluunniit. Tamanna naatsorsuutigisariaqarpoq pilersaarusioraanni siunissamullu takorluukkanik saqqummiussuigaanni. Kisiannili periarfissat nutaat atorluarniaraanni qarasaasiatigut innuttaasunik kiffartuussinerup ineriartortinnissaa orniginartorujussuuvoq - siunissami kiffartuunneqarnerup tungaatigut assigiimmik periarfissaqarnissaq siunertaralugu, tassa innuttaasut illoqarfimmi nunaqarfimmiluunniit najugaqarunik qarasaasiakkut attaveqaateqarunik assigiinngitsutigut saaffiginninnissamut kiffartuunneqarnissamullu periarfissaqaqqullugit, ullup unnualluunniit qanoq ilinera apeqqutaatinnagu. Aammami attaveqarnerup qarasaasiarsornerullu innuttaasut qanimut oqartussaaqataanerat ajoqusersinnaasariaqanngilaat. Kisiannili siunertalimmik isumatuumillu atorneqarunik kommuninut iluaqutissarsuupput, taamaalilluni innuttaasut najukkaminni oqartussaaqataanerat pissutsini nutaani ineriartorfissaqarsinnaaniassammat. Eqqarsariartaatsimmi sungiutiinnakkat qimanneqartariaqarput atortorissaarutit nutaat silarsuarmi allanngorartumi iluaqutigilluassagaanni. Taamaaliorsinnaanerpullu qularinngilara.
Jens Lars Fleischer,
KANUKOKA-mi siulittaasoq |