Namminersorneq pillugu sulinermi kommunit peqataanerat

30. novembari 2005: Namminersornerullutik Oqartussat namminersorneq pillugu sulinermi kommunini ataqatigiissaarisunut pikkorissartitsineranni KANUKOKA-p siulittaasua Lars Karl Jensen oqaaseqarpoq. Oqaaseqarnermini najoqqutaa maani atuaruk, pikkorissarnermilu programmi quppernerup ataani aaneqarsinnaavoq.
Ilanngussat

Namminersornermut tunngatillugu tunngaviusumik isumaga tassaavoq inuiattut namminersorneq qajannaatsuussaguni "naqqaninngaanniit" aallartittariaqartoq. Tassa siullermik innuttaasut namminersornissamik kissaateqartariaqarput – nalunngilarpullumi innuttaasut tamanna kissaatigisatoqarigaat. Taavalu inuiaqatigiit katitigaaneranni immikkoortut ataasiakkaat minnerpaanit annerpaanut – tassa ilaqutariinnguaniit nunaqarfinnut, illoqarfinnut kommuninullu – nukittorsartariaqarput inuiattut namminersorneq qajannaatsumik ingerlanneqarsinnaassappat.

Taamaattumik-una isumaqartunga kommunit aaqqissuussaanerannik iluarsaaqqinniarneq aamma namminersorneq pillugu sulineq imminnut ataqatigiilluinnartut.

Tassami pisortat ingerlatsiviinik kommunillu aaqqissuussaanerannik iluarsaaqqinniarnermi siunertat pingaarnerit tassaapput inuiaqatigiinni sutigut tamatigut nukittorsaanissaq pisuussutinillu atorluaanerulernissaq – minnerunngitsumik inuussutissarsiornerup siuarsarnissaa uummarissarneqarnissaalu eqqarsaatigalugu.

Ullumikkut nukiit atortussallu kommuninut 18-iusunut agguataarneqarsimasut ataatsimoornerusumik ataqatigiinnerusumillu atorneqalernerisigut, aammalu nukiit atortussallu maanna Namminersornerullutik Oqartussani katersorneqarsimasut ilangaatsiarsuisa nunap immikkoortuinut siammarneqarnerisigut, tamatumalu peqatigisaanik nukiit atortussallu maanna allaffissornermut atorneqaraluartut inuussutissarsiutinik uummarissaanermut nuunneqarnerisigut neriuutiginarpoq – aammalumi siunertaavoq – malunnaatilimmik ilorraap tungaanut nikeriartoqassasoq.

1979-imi namminersornerulerneq Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiit aaqqissugaaneranni ingerlanneqarnerannilu alloriarneruvoq pingaaruteqarluinnartoq. Maanna alloriarnissaq tulliuttoq uanga tassaatippara pisortat ingerlatsiviisa aaqqissuuteqqinneqarnissaat. Tamanna ukiuni qaninnerpaani pisussatut siunnersuutigineqarpoq, isumaliutissiissullu qupperatsiaannarlugu oqartariaqarpoq namminersornerulernitta kingorna inuiaqatigiit aaqqissugaaneranni aatsaat taama annertutigisumik allanngortiterisoqarnialersoq.

Imaappoq pisortat ingerlatsiviisa kommunillu aaqqissuuteqqinneqarnissaat namminersornerup tungaanut maanna aqqutitsinni aqqusaaqqaagassatut ungaqqunneqarsinnaanngitsutut inissisimalerpoq.

Taamaattumik oqarpunga kommunit aaqqissuussaanerannik iluarsaaqqinniarneq aamma namminersorneq pillugu sulineq imminnut ataqatigiilluinnartut.

Kommunini inuit najorlugit suliniarnermi ilumoortoq saqqummertuartartoq tassaavoq nammineersinnaanerup inummut peqqinnartuunera – tassa ilatsiinnarani nammineerluni iliuuseqarsinnaaneq utaqqiinnaranilu aaqqiissutissarsiorsinnaaneq suleqatissarsiorsinnaanerlu. Nammineersinnaaneq pilersitserusussuseqarnerlu tamanna pisortat ingerlatsiviisa kommunillu aaqqissuuteqqinneqarnerisigut siuarsarneqarumaartoq uanga takorloorpara, tamannalu namminersulernissamik suliniummut pinngitsoornani ikorfersuisuujumaarpoq.

Taamaattumik aamma inuiattut namminersornissamik suliniut kommunit tungaannit isigalugu pissusissamisoorpoq.

Soorunami inuiattut namminersulernissaq kommunit oqartussaaffiisa avataanniippoq – Inatsisartut naalakkersuisullu tamanna suliassarimmassuk. Kommunilli inuiaqatigiit ingerlanneqarneranni sukaapput, inuiaqatigiinnik qanimut sullissisussat ullunilu ajunngitsuni ajortunilu qanimut inooqatiginnittussat. Taamaattumik kommunit inuiattut namminersulernissap iluatsinnissaanut ineriartornissaanullu akisussaaqataallutik misigisimapput. Akisussaaffitsillu tamanna malillugu iliussapput pingaartumik inuussutissarsiornikkut ilinniartitaanikkullu siuarsaaqataagunik, tamatumalu peqatigisaanik isumaginninnikkut kulturikkullu suliassaminnik aallussilluarunik.

Neriuppunga ataqatigiissaarisunik pikkorissartitsineq manna iluaqutaajumaartoq namminersorneq pillugu suliap inuiaqatigiinni suliniutit siunissamut pingaaruteqartut eqqarsaatigalugit ataqatigiissaarluakkamik piviusorsiortumillu ingerlanneqarnissaanut.

Lars Karl Jensen
KANUKOKA-p siulittaasua
29. novembari 2005

NB! Lars Karl Jensenip pikkorissarnermi peqataasut neqeroorfigai www.kanukoka.gl-imi oqallittarfimmik pilersitsinissaannut, sulinissaminni isumassarsianik misilittakkanillu paarlaateqatigiittarfissaminnik.