Atuarfimmi akissarsianut aningaasartuutit

Atuarfeqarnermi aningaasartuutini tamarmiusuni akissarsiat malunnaateqarnerpaapput, atuarfimmi sulisut akissarsiaanni ilinniartitsisut pisortallu akissarsiaat amerlanerpaajullutik. Allaffimmiut, pedelit eqqiaasullu akissarsiaat katillutik ikittuinnaagajupput.

Taamaattumik kommunimi atuartitsinermut pilersaarusiamik aalajangiinermi, ukiup atuarfiusup pilersaarusiornerani, budgetiliornermi aammalu aningaasaliissutinik nakkutilliinermi pingaaruteqarpoq ilinniartitsisut tiimiinik akissarsiaqaataasussanik atuineq maluginiassallugu, tassami ilinniartitsisut tiimiinik atuineq aalajangiisuusarpoq kommunimi atuartitsinerup qanoq ittuuneranut aammalu ilinniartitsisut atuarfinnilu pisortaasut akissarsiaannut aningaasartuutit qanoq amerlatiginerinut.

Ilinniartitsisut tiimii akissarsianik naatsorsuinermi tunngaviusartut ilaatigut tassaapput ilinniartitsisut pisortaasullu tiimii atuartitsiviusut ilaatigullu tassaallutik tiiminut ilassutit atuartitsinerup saniatigut suliassanut aalajangersimasunut tunngatitat – soorlu administrationimut, siunnersuinermut, bibliotekilerinermut aammalu atuarfiup angerlarsimaffiillu suleqatigiinnerannut.

Tiimit atuartitsiviusut amerlassusissaat Atuarfik pillugu inatsisartut peqqussutaanni nr. 1-imi 6. juuni 1997-imeersumi aalajangersagaapput, tassa § 18-imi allassimammata atuartut klassini assigiinngitsuniittut atuartinneqarnerannut piffissat minnerpaaffissaat annerpaaffissaallu. Killissarititat taakkua iluanni kommunit atuartut atuartinneqarnerannut piffissanik aalajangersaasinnaappput kommunimi atuartitsinermut pilersaarusiornermikkut.

1997-imi peqqussummik allanngortitsinerup tungaanut kommunit atuartitsinermut pilersaarusiornerminni namminneq aalajangigassaqarpallaanngillat, tassami Atuarfinni ukioqatigiinnut agguataariffiusuni aamma ukioqatigiinnut agguataariffiunngitsuni ileqquusumik atuartitsisarnissamut pilersaarutit il. il. pillugit Namminersornerullutik Oqartussat nalunaarutaanni nr. 21-imi aalajangersarneqarsimammata fagini ataasiakkaani klassinilu tiimit amerlassusissaat kommuninit maleruarneqartussat. Tiimit atuartitsiviusut amerlassusissaat akissarsianullu aningaasartuutissat taakkununnga tunngasut taamaalillutik pingaarnerusutigut qitiusumit aalajangersagaareerput. Tiimit amerlassusissaat atuarfinnullu ataasiakkaanut aalajangersakkat allat kommunini atuartitsinermut pilersaarusianut ilanngunneqartarput. Atuartitsinermut pilersaarusiaq kommunalbestyrelsimit akuerineqassaaq naalakkersuisunillu atortussanngortinneqassalluni. Kulturimut, atuartitsinermut, ilisimatusarnermut ilageeqarnermullu Pisortaqarfik 1995-imi 1996-imilu kommunini atuartitsinermut pilersaarutissanik iluarsaaqqippoq.

1997-imi peqqussummik allanngortitsinerup kingorna nalunaarut qulaani taaneqartoq atorunnaarsinneqarpoq meeqqat atuarfiata aqunneqarneranut aalajangersakkat nutaat malitsigisaannik. Nalunaarummut taartaavoq Tiiminik agguataarinermut najoqqutassat pillugit KIIIP-ip kaajallaasitaa nr. 6/2000. Kaajallaasitap imarai kommunini atuartitsinermut pilersaarusiornissaamut najoqqutassiat, peqqussummi piumasarineqartut malinneqarsinnaaqqullugit. Tiimit amerlassusissaannut najoqqutassat kaajallaasitamiittut siusinnerusukkut nalunaarummi tiiminik taaneqartunik annertuumik tunngaveqarput. Kisiannili kommunit tiimit amerlassusiinik nikerartitsisinnaapput. Namminersornerullutik Oqartussat peqqussutaanni minnerpaaffissanik annerpaaffissanillu aalajangersakkat sianigigaanni naammappoq.

Atuartitsinermut pilersaarut atuarfeqarnermut peqqussummi § 44 imm. 3 naapertorlugu suliarineqassaaq aqutsinermut maleruagassanut kommunit tamarmik atuarfeqarfimminnut tunngatillugit aalajangersagassaannut bilagitut ilanngussatut. Aqutsinermut maleruagassat taakkununngalu ilanngussat kommunalbestyrelsimit aalajangersarneqassapput maannalu ilisimatitsissutituinnaq Namminersornerullutik Oqartussanut nassiunneqartassallutik. Atuartitsinermut pilersaarusiaq ima suliarineqartariaqarpoq ukiumut atuarfiusumut aalajangersimasumut tiiminik aalajangersaanermi allanngorartitsinissamut periarfissaqartussanngorlugu.

KANUKOKA-lli paasisimavaa kommunit ikittuinnaat nutaamik atuartitsinermut pilersaarusiorsimasut 1997-imi peqqussummik allanngortitsineq naapertorlugu. Kommunit amerlanersaasa atuartitsinissamut pilersaarutit siusinnerusukkut aalajangiutereersimasatik atuinnarpaat. Kommunillu ilaasa immaqa maluginiarluarsimanngilaat atuartut tiimiisa amerlassusiannik taamalu aningaasartuutinik taakkununnga tunngasunik allanngortitsinissamut periarfissaqalersimanertik

Ukiuni kingullerni – soorlu Atuarfitsialaap oqallisaanerata kingunerisaanik – kommunini ataasiakkaani ineriartortitsiniarluni pitsanngorsaaniarlunilu iliuuseqartoqartarsimavoq, atuartitsinissamulli pilersaarutit taakkutoqqat allanngortinnagit atorneqartarsimallutik.

KANUKOKA-p arlalitsigut paasivaa tiimit atuartitsinissamut pilersaarutini allassimasut tiimillu atuartitsinermi naammassineqartut imminnut naapertuutinngippallaartarput, taamatullu aamma budgetit ilinniartitsisullu tiimiinik akissarsiaqaataasussanik atuineq arlalitsigut imminnut naapertuuttaratik.

Pingaaruteqarporli atuartitsinissamut pilersaarutit tamatigut iluarsineqartarnissaat taakkulu maleruarneqarnissaat. Atuartitsinissamut pilersaarut marlunnik siunertaqarpoq: Ilaatigut takussutissaavoq atuarfeqarfiup qanoq ittuunissaanik kommunalbestyrelsip aalajangersaasimaneranut, ilaatigullu soorlu atuarfeqarfimmi akissarsianut aningaasartuutit aqunneqarneranni sakkutut atorneqassalluni.

Atuarfeqarnermut peqqussutissap nutaap 2003-mi aggustip aallaqqaataaniit atuutilernissaanut tunngatillugu pisariaqassaaq kommunit tamarmik atuarfeqarfimminnut aqutsinissamut maleruagassiaminnik iluarsiinissaat. Atuartitsinermut pilersaarummi maleruagassanut taakkununnga bilagitut ilanngutassami naatsorsuutigineqassaaq piffissami ikaarsaariarfiusumi ukioq atuarfiusoq 2007/08 ilanngullugu ilaatigut atuartoqartussaammat peqqussut maanna atuuttoq malillugu naammassisussanik (7. – 11. klasse), ilaatigullu atuartoqartussaalluni peqqussut 1. aggusti 2003 malillugu atuartinneqartussanik. Ukiumi atuarfiusumi 2003/04-mi 1. – 6. klassit kisimik peqqussutip nutaap ataaniissapput, kisianni ukiut atuarfiusut nutaat aallartinneri tamaasa ukioqatigiinnik nutaanik takkuttoqartassaaq, taamalu 1. – 10. klassit tamarmik ukiumi atuarfiusumi 2007/08-mi aalajangersakkat nutaat naapertorlugit atuartinneqalereersimasussaallutik.

Aqutsinermut maleruagassat atuartitsinermut pilersaarutitaasa iluarsaanneranni tiimit atuartitsiviusut amerlassusissaasa kommunit atuartitsinerup qanoq annertutiginissaanik kissaatigisaannut qanorlu aningaasartuutaanissaanut atatillugit nalilersoqqissaarneqarnissaat KANUKOKA-p kommuninut kajumissaarutigerusuppaa.

Atuarfeqarnermut peqqussutitaassap tusarniutigineqarnerani aalajangersarneqarneranilu Kanukokap pingaarteqalugu erseqqissartarpaa peqqussutissap naammassineqarnissaanut pisariaqartunik naammattunillu aningaasaliisoqartariaqarnera – pingaartumik ilinniartitsisut akissarsiaannut aningaasartuutit eqqarsaatigalugit. Tamatuminnga noqqaassuteqarneq iluamik angusaqarfiunngitsoorpoq, tassa inatsisartut pisariaqartunik aningaasaliinatik aalajangiinnarmassuk tiimit atuartitsiviusut ikilisinneqassasut. Taamalu kommunit naammattusaariniartussanngussapput ukiuni qulini atuartalernissami tiimit atuartut atuartinneqarnerannut atorneqartussat tamarmiusut maannakkutut ukiuni aqqanilinni atuartarnertulli amerlatigitinniarunikkit. Soorunami kommunit aalajangersinnaassapput ilinniartitsisussaqarniarneq pissutigalugu peqqussutip minnerpaaffissarititai maliinnarumallugit, tamatumanili maluginiartariaqarpoq ataatsimoortumik tapiissutit amerlassusilerneqartussaammata tiimit atuartitsiviusut ikinnerpaaffissaannik aalajangersakkat naapertorlugit. Kommunit amerlanerusunik tiimeqartitsiniarunik kommunit atuarfimmut ”aningaasaleeqataassutissaat” ullumikkornit amerlanerussapput.

Soorlu aallaqqaasiummi taaneqartoq atuarfinni ilinniartitsisut tiimiisa akissarsianik naatsorsuinermi tunngaviusussat kommunini nakkutigilluarnissaat pissutsit arlallit eqqarsaatigalugit pisariaqavippoq:

• Atuartitsinissamut pilersaarummik nutaamik aalajangiussinermigut kommunalbestyrelse ilinniartitsisut akissarsiaasa qanorpiaq amerlatiginissaannut pituttortarpoq. Akissarsiat taakku ukiumoortumik budgetinut ilannguttariaqarput atuartut klassillu amerlassutsimikkut ineriartornerat apeqqutaatilugu.
  
• Atuartitsinissamut pilersaarut allanngortinniarneqassappat taava aamma ilinniartitsisut tiimiisa akissarsiaqaataasussat amerlassusiisa allannguutaasa aningaasatigut sunniutissaat isummerfigisariaqarput.
  
• Atuarfinni ataasiakkaani tiimit qanoq agguataarneqarnissaannik ukiumoortumik pilersaarusiornermi ilinniartitsisut tiimiisa akissarsiaqaataasussat amerlassusiat aningaasaliissutaasunut naapertuuttariaqarpoq.
  
• Ineriartortitsinikkut misileraanikkullu suliniutissat pillugit qinnuteqarnermi ilinniartitsisut tiimiisa akissarsiaqaataasussat misileraanerup nalaani tamatumalu kingorna allannguutissaat nassuiartariaqarput, aammalu misileraanerup nalaani ilinniartitsisut akissarsiaasa ilaasa Inerisaavikkoortumik akilerneqarsinnaanerat qinnuteqaatip aningaasatigut sunniutissaanik naliliiniarnermi ilaatinneqartariaqarluni.
  
• Budgetiliornermi atuartut amerlassuseriumaagassaannik missiliuusiaq iluarsisaq tunngavigalugu ilinniartitsisut tiimiisa akissarsiaqaataasussat allannguutigisinnaasaat naatsorsuinermi ilaatinneqassapput ukiumi budgetiliorfiusumi ukiunilu tulliuttuni missiliuusiorfiusuni.

Ilinniartitsisut tiimiisa akissarsiaqaataasussat aningaasaqarnermut sunniutaannik naatsorsuinermi iluaqutaasinnaavoq kommunimi atuarfinni tamani ukiumut tiiminut aningaasartuutit sapaatip-akunnerinut agguaqatigiissillugit kisittaraanni. Taamatut naatsorsuinermi ilanngunneqassapput akissarsiat immikkoortui tamarmik tapisiaasinnaasut tamaasa ilanngullugit (akissarsiat tunngavii, tapisiat immikkut ittut, suliartoqquneqariataarsinnaanermut tapisiat, soraarnerussutisiassanut akiliutit, ATP, feeriaqarnersiutissat immikkut ittut, sumiinnermut tapisiat, TR-fondimut akiliutit, feeriarnermi angalanissamut aningaasaateqarfimmut akiliutit, soraarnermut atatillugu akiliutit, atorfimmiiginnarnissamut kajumissaatit il.il.)

2002-mi upernaakkut Kanukoka taamatut kommunit ilaanni ataatsimi agguaqatigiissitsinikkut naatsorsuisitsivoq.

Kommunimi illoqarfiup atuarfiini marlunni angisuuni ukiumut tiiminut aningaasartuutit sapaatip-akunnerinut agguaqatigiissillugit 10.300 kr.-iupput. Tiimit 82 procentii ilinniartitsisunit/minnernik ilinniartitsisunit ilinniarsimasunit atuartitsisuuffigineqarput, 18 procentii timelærerinit atuartitsisuuffigineqarlutik.

Kommunimi nunaqarfiit pingasuusut atuarfiini ukiumut tiiminut aningaasartuutit sapaatip-akunnerinut agguaqatigiissillugit 9.000 kr.-iupput. Tiimit 72 procentii ilinniartitsisunit/minnernik ilinniartitsisunit atuartitsisuuffigineqarput, 28 procentii timelærerinit atuartitsisuuffigineqarlutik.

Agguaqatigiissitsilluni naatsorsuinerit taamaattut atuarfimmiit atuarfimmut aammalu kommunimiit kommunimut allanngorangaatsiarsinnaapput, tassa ilinniartitsisut ilinniarsimasut amerlassusii timelærerillu amerlassusii akissarsianut aningaasartuutit amerlassusiannut sunniuteqangaatsiartarmata, taamatullu aamma ilinniartitsisut ukiuni qassini sulisimanerat apeqqutaasinnaasarluni.

Qulaani taaneqartut tunngavigalugit KANUKOKA-p kommunit kajumissaarpai ilinniartitsisut tiimiinik atuinertik nalilersorluartaqqullugu. Soorunami atuarfeqarnermut peqqussutip atuartut tiimiinut ikinnerpaaffissarititai amerlanerpaaffissarititaalu maleruarneqartussaapput. Kisiannili killissarititat taakkua iluanni kommune atuartitsinerup annertussusissaanik aalajangersaassaaq atuartitsinerup qanoq ittuunissaa aningaasatigullu periarfissat aallaavigalugit.

”Kanukoka Nutaarsiassat” nr. 3/2002  nassuiaatip matuma naalisillugu aaqqissuunneranik ilanngussaqarfiuvoq.