|
22.decembari 2003 Siunnersuut kommuninut tusarniaassutigalugu nassiunneqarsimavoq, kommuniniillu quliniit akissutinik tigusaqarsimavugut. Tusarniaanermut akissutit ilisimatitsissutitut uunga ilanngunneqarput. Tusarniaanermut akissutit amerlanersaasa KANUKOKA-p tusarniaanermut atatillugu allagai ilanngullugit nassiunneqarsimasut tunngavigaat. Tusarniaanermi akissutit isumaat eqqortumik paasineqarniassammata tusarniaassutip nassiunneqarnerani KANUKOKA-p allagaasa ilanngullugit nassiunneqarsimasut aamma allakkamut matumunnga ilanngunneqarput.
Atuartut efterskolemiittarnerannut tunngatillugu misilittakkat ataatsimut isigalugit annertuumik pissarsinartuupput, taamaattumillu tapiissuteqartarnermut periarfissat killiliiffigineqarnissaannik siunnersuut annertoorujussuarmik akerliuffigineqarpoq.
Atuartut efterskolemiinnerminni ilinniagassatigut inuttullu ingerlatsisinnaassappata danskit oqaasiinik pisinnaasaqarnissaannik piumasaqaateqarnissaq paasineqarsinnaavoq. Akerlianilli isumaqatigineqarsinnaanngilaq danskisut pisinnaasatigut 6, 7 aamma 8-imik karaktereqarneq kisimi atuartup Danmark-imi efterskolemiinnissaanut tapiissuteqarsinnaanermut kisimi aalajangiisuusassappat. Taassuma saniatigut aamma atuartup ilinniagassatigut patajaannera atuartullu inuttut avatangiisiminullu pissusai Danmarkimi efterskolemiinnermi naammassisinnaaneranut aalajangiisuusinnaasorujussuit aamma isiginiarneqartariaqarput kiisalu atuartup efterskolemiinnermini pissarsiaqarluarnissaanut misigisaqarnissaanullu tunngaviulluartussaallutik.
Assersuutissarpassuaqarpoq ilinniartut danskisut karakterilukkaluartut inuttulli pissutsimikkut nukittuujusut efterskolemiinnertik ilinniagassatigut inuttullu ineriartornermikkut pissarsiaqaatigilluartarmassuk. Aamma atuartunut taakkununnga efterskolemiinnerup kingunerisarpaa aalajangersimasumik ilinniagaqalernissamut ilorraap tungaanut alloriarneq tigusarmassuk.
Atuartut danskisoornermi 8 qummut qaangerlugu karakterillit Danmarkimi efterskolemiinnissaannut tapiiffigineqarnissaminnut periarfissaqartinneqannginnerat annertoorujussuarmik akerlerineqarpoq. Atuartut taamatut inissisimasut inuusuttutulli allatut pisariaqartitsipput inuttut ilinniagassatigullu pissarsiaqarnissaminnut, tassami efterskolemiinneq siunissami ilinniagaqalernissaannut atortussaannik tunisisinnaammat. Atuartut, danskisut pisinnaasaat qaffasissumiittut, oqaatsitigut pisinnaasatik aallaavigalugit annertuumik tunngavissaqarput efterskolemiinnerminni atuakkatigut inuttullu akisussaassuseqarnermikkut ineriartortitsisinnaallutik.
Ataatsimut isigalugu Danmarkimi efterskolemiittarnerup oqaatsinik ilinniarnertuinnaq naatsorsuutigineqarnissaa akerlerineqarpoq. KANUKOKA-p naliliinera tunngavigalugu ilinniarfissatut isiginninneq taamaattoq uungaannarpallaaqaaq. Efterskolemiinerni sipaarutiginiakkat kinguneqariaannaapput assersuutigalugu gymnasiami atuarnerit kipitinnarneqartarnerisa amerleriarnerannik.
Taamaalilluni pisariaqartinneqarmat naliliinermi danskisut karakterit saniatigut aamma allanik uuttuuteqarnissaq, ilinniartoq efterskolemiinnermini naammaginartumik pissarsisinnaanissaminut piukkunnaateqarnersoq, pissusissamisoorpoq atuarnermi naliliisarneq maannakkut atuuttoq tigummiinnassallugu - immaqa iluarsiissuteqarfigineqarneratigut imaluunniit siammasinnerusunngortinneqarneratigut. Atuarfimmi sulisut taakkuupput atuartup atuagarsornikkut ilisimasaanik inuttullu ilisarisimannittut, taamaattumillu suli atuarfiup atuartup tapiiffigineqarnissaanik aalajangerniarnermi tunngaviusumik naliliinera aalajangiisuusariaqarluni. Angajoqqaat akiliuteqartarnerannut tunngatillugu ataatsimnut isigalugu pisariaqartinneqarpoq tapiissutit aningaasartaasa qaffanneqarnissaat. Namminersornerullutik Oqartussat angajoqqaat akiliutaannut tapiissutaat 1995-imili aaqqissuussinerup atulersinneqarnerani sapaatip akunneranut aalajangersimasumik 281 kr.-uvoq, naak atuarfimmut sapaatip akunneranut akiliutaasartoq ukiuni qaangiuttuni annertuumik qaffanneqarsimagaluartoq. Taamaalilluni angajoqqaat akiliutaat qaffanneqarsimavoq. 1995-imi ilaqutariit akissarsiakinnerusut angajoqqaat akiliutaat ataatsimut isigalugu matussusersinnaasarpaat naalagaaffiup tapiissutaasigut, danskit kommuniisa tapiissutaasigut aammalu Namminersornerullutik Oqartussat tapiissutaasigut. Ullumikkut angajoqqaat nammineerlutik akiligassaraat sapaatip akunneranut 200 - 300 kr., taakkua saniatigut aamma kaasarfimmiussat atisassarsiutissallu.
Pissutsit tamakku inuttut atukkatigut equngatitsipput, tassami ilaqutariit arlalissuit meeqqamik efterskoleriartinnissaannut akissaqartitsinngimmata. Ineriartorneq tamaattoq pissusissamisuunngilluinnarpoq. Ilumoorsinnaanngilaq inuusuttunnguup ilinniagaqarnissaminut periarfissaat angajoqqaat aningaasatigut piginnaasaannit aalajangerneqartassappata.
Taamaattumik pisariaqartinneqarpoq efterskolemiittarnermut Namminersornerullutik Oqartussat tapiissutaasa annertusineqarnissaat - imaqaluunniit akinut naleqqussaanikkut. Ataasiakkaanut tapiissutinik annertusisitsineq pisariqartinneqartoq tamanna ingerlanneqartariaqanngilaq atuartut efterskolemiittartut ikililiiffiginerinnaasigut.
Nalunaarummi ullumikkut atuuttumi allanngortinneqartussatut siunnersuutigineqartunut allanut tunngatillugu annertunerusumik taamaallaat uparuarneqarpoq tapiissutinik tunniussuinerup nalunaarutigineqarneranut piffissaliussaq aammalu tapiissutip annertussusia. Pingaartumik naammaginanngilaq piffissap qinnuteqarfissap iluani tapiissutit annertussusiat ilisimaneqanngimmat. Angajoqqaat efterskolenut siumoortumik akiliuteqarnissaanut tunngatillugu aamma upalungaarsimanarnerussaaq 1. marsimiit siusinnerusukkut tapiissuteqarfigineqarnissamik tapiissuteqarfigineqannginnissarluunniit aalajangiisoqarsinnaappat. Siumoortumik akiliut tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit annaaneqakkajuppoq, qinnuteqartoq efterskolemit atuartussatut tiguneqanngitsooraangat, pissutsimullu tamatumunnga amerlanerpaanut aalajangiisuugajuppoq Namminersornerullutik Oqartussat tapiissuteqarsimanersut tapiissuteqarsimannginnersulluunniit. Siumoortumik akiliutit tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit utertinneqarnissaannut periarfissarissaarnerusarpoq inissamik inniminniisimanerugaluaq siusinaartumik atorunnaarsinneqartutut nalunaarutigineqarsinnaagaangat.
Nalunaarutigineqareersutut atuartut efterskolernissamut tapiissuteqarfigineqarsinnaasut ikililernissaannik siunnersuut annertoorujussuarmik akerlilerneqarpoq, taamaaqataanillu aamma danskisut karakterit kisimik tapiissuteqartoqarnissaanut tapiissuteqartoqannginnissaanulluunniit aalajangiisuutinneqarnissaat akerlerineqarluni.
Inatsisartut aningaasanut 2004-imi inatsisissaannut siunnersuutip Inatsisartuni oqaluuserineqarnerata nalaani tamatumalu kingorna oqallinnermi ersarissivoq politikkikkut partiini ilaasortat arlallit, efterskolertarnermut aningaasartuutissat ikilisinneqarnissaannik aalajangeeqataasut, tamakkiisumik ilisimangikkaat sipaarniarnerup tamatuma kingunissai qanoq annertutiginersut. Taamaattumik KANUKOKA-p kaammattuutigissavaa, tapiissuteqartarnermut aalajangersakkat maannamut atuuttup pijuinnarnissaa, atuarnermik unitsitsiinnartarnerup ajornartorsiutigineqarnerata sukumiisumik misissuiffigineqareernissaata tungaanut, tamatuma kingorna periarfissaqassammat atuarnermik unitsitsiinnartarnermik ajornartorsiutip apeqqutillu efterskolemut tunngasut tamanit peqataaffigineqarnerusumik suliassaqarfimmullu tunnganerusumik oqallisigineqarsinnaammata. Tamatuma tungaanut aningaasat tungaasigut pisariaqartitsineq naammassiniarneqarsinnaavoq aningaasanik immikkut atugassiinikkut.
Kommuninut tusarniaanermi aammalu apeqqut pillugu innuttaasut ammasumik oqallinneranni erserpoq Kalaallit Nunaanni efterskoleqaqqilernissaq kissaatigineqartoq. Kissaatigisaq taanna nalunaarutissatut siunnersuutaasumut tunnganngikkaluarpoq, kisiannili kissaatigineqartutut paasiniaaqqissaarluarluni suliniummik aallartitsisoqassappat, qularnanngilaq aamma pissusissamisuussasoq efterskoleqalernissaanik apeqqutip iluani pitsaaqutai, akornutai, periarfissai kingunissai il.il. misissussallugit. |
